𝗗𝗶𝗹𝗶𝗺𝗮𝗻 𝗖𝗼𝗺𝗺𝘂𝗻𝗲 𝗔𝗹𝗮𝗹𝗮𝗵𝗮𝗻𝗶𝗻, 𝗣𝗮𝘀𝗶𝘀𝗺𝗼𝗻𝗴 𝗥𝗲𝗵𝗶𝗺𝗲𝗻 𝗕𝗶𝗴𝘂𝗶𝗻!

𝗗𝗶𝗹𝗶𝗺𝗮𝗻 𝗖𝗼𝗺𝗺𝘂𝗻𝗲 𝗔𝗹𝗮𝗹𝗮𝗵𝗮𝗻𝗶𝗻, 𝗣𝗮𝘀𝗶𝘀𝗺𝗼𝗻𝗴 𝗥𝗲𝗵𝗶𝗺𝗲𝗻 𝗕𝗶𝗴𝘂𝗶𝗻: 𝗣𝗮𝗴𝗴𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮 𝘀𝗮 𝗶𝗸𝗮-𝟱𝟭 𝗻𝗮 𝗔𝗻𝗶𝗯𝗲𝗿𝘀𝗮𝗿𝘆𝗼 𝗻𝗴 𝗗𝗶𝗹𝗶𝗺𝗮𝗻 𝗖𝗼𝗺𝗺𝘂𝗻𝗲

ANO NGA BA ANG DILIMAN COMMUNE? Ang Diliman Commune ay nag-umpisa noong Pebrero 1, 1971 bilang isang mapayapang pakikibaka ng mga estudyante ng Unibersidad ng Pilipinas. Kasama nila ang hanay ng mga tsuper ng Diliman bilang pagtutol sa hindi makatarungang pagtaas ng presyo ng gasolina kasabay ng pagkabalot sa krisis ng ekonomiya sa ilalim ni Ferdinand Marcos [1, 2]. Bagaman mapayapa ang pagkilos ay nauwi ito sa karahasan dahil sa pagtatangka ng mga pulis (METROCOM) na manghimasok sa ginagawang demonstrasyon. Tumaas lalo ang tensyon nang mamaril ang propesor na si Inocentes Campos; isa ang napaslang – ang estudyanteng si Pastor “Sonny” Mesina Jr. [3, 4]. Ang pangyayaring ito ay ginamit ng mga ahente ng estado bilang rason upang ituloy ang tangkang pagpasok sa unibersidad [4]. Sa puntong ito, hindi na lamang tungkol sa presyo ng gasolina ang pakikibaka ng mga nagpoprotesta, kundi ang direktang pag-atake ng estado sa seguridad ng mga nakikibaka at ang kanilang karapatang ihayag ang kanilang oposisyon sa pamamalakad ng rehimeng Marcos [3, 4]. Hindi nagpatinag ang mga estudyante at nilabanan ang mga pulis at militar upang protektahan ang kanilang kalayaan sa unibersidad. Boluntaryo man nilang inalis ang mga barikada noong Pebrero 9, hindi pa rin nakamit ang lehitimong tagumpay. Nagpatuloy pa rin ang pagpapahirap ng mga Pilipino sa ilalim ng administrasyong Marcos at ang pilit na pag-atake sa unibersidad [3, 5].

Higit limampung taon na ang lumilipas, ngunit buhay pa rin ang diwa ng Diliman Commune. 𝗠𝗮𝗹𝗶𝗻𝗮𝘄 𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴𝘁𝗮𝘁𝗮𝗻𝗴𝗸𝗮 𝗻𝗴 𝗽𝗮𝘀𝗶𝘀𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗿𝗲𝗵𝗶𝗺𝗲𝗻𝗴 𝗸𝗶𝘁𝗶𝗹𝗶𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝗱𝗲𝗺𝗼𝗸𝗿𝗮𝘀𝘆𝗮 𝘀𝗮 𝘄𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗵𝘂𝗺𝗽𝗮𝘆 𝗻𝗶𝘁𝗼𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴-𝗮𝘁𝗮𝗸𝗲 𝘀𝗮 𝗨𝗻𝗶𝗯𝗲𝗿𝘀𝗶𝗱𝗮𝗱 𝗻𝗴 𝗣𝗶𝗹𝗶𝗽𝗶𝗻𝗮𝘀 𝗯𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗶𝗴𝘁𝗮𝘀 𝗻𝗮 𝘀𝗮𝗻𝘁𝘂𝘄𝗮𝗿𝘆𝗼 𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗹𝗮𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗺𝗮𝗺𝗮𝗵𝗮𝘆𝗮𝗴 𝗮𝘁 𝗸𝗿𝗶𝘁𝗶𝗸𝗮𝗹 𝗻𝗮 𝗽𝗮𝗴-𝗶𝗶𝘀𝗶𝗽. Bukod dito, milyon-milyong Pilipino ang nagdurusa dahil sa pagtaas ng mga bilihin at pagkawala ng kabuhayan sa kamay ni Duterte at ang kanyang mga kaalyado.

Sa pag-alala sa kagitingan at katapangan ng mga lumaban sa ngalan ng demokrasya, malayang pamamahayag, at edukasyon sa Diliman Commune noong 1971 sa panahon ni Marcos, malinaw ang patuloy na pagyurak at paniniil ng pasistang rehimeng Duterte sa karapatan, hindi lamang ng mga miyembro ng UP kundi ng masang Pilipino, at sa malaya at ligtas na pamamahayag at edukasyon. Namumuhay pa rin tayo sa isang mapanupil na lipunan, isang lipunang patuloy na takot sa mga estudyanteng plakard at panawagan ang tanging bitbit. Hindi natapos ang laban noon at lalong hindi ito natatapos ngayon. Patuloy na lalaban ang mga Iskolar ng Bayan.

Kaya naman, patuloy ang ating panawagang isabatas na ang UP-DND Accord at paigtingin ang edukasyong malaya sa pag-atake ng mapang-alipustang mga puwersa ng estado at militarisasyon ng ating mga paaralan. Patuloy rin ang kolektibong sigaw ng masang Pilipino na #NoToMarcosDuterte2022 bilang pag-alala at paglaban sa dalawang tiranikal na administrasyon. Sapat na ang mga itinuro ng ating madilim na nakaraan at madugong kasalukuyan.

Ang UP Diliman University Freshie Council, kasama ang mga Freshies, Shiftees, at Transferees ng Bayan, ay nakikiisa sa paggalang sa sakripisyo ng mga naging bahagi ng Diliman Commune at sa pagpapatuloy ng pakikibaka laban sa opresyon at pagpapahirap sa lipunang Pilipino. Mabuhay ang barikada!

---

SANGGUNIAN:

[1] Abad, A. (2021, February 1). LOOKBACK: The Diliman Commune of 1971. Rappler. Retrieved February 1, 2022 from https://www.rappler.com/.../lookback-what-happened-up.../

[2] Abinales, P.N. & Amoroso, D.J. (2005). State and society in the Philippines. Rowman & Littlefield Publishers, Inc.

[3] UPD Office for Initiatives in Culture and the Arts. (2021). Diliman Commune timeline. Retrieved February 1, 2022 from https://upd.edu.ph/.../UPDate-Vol4-Num1-4-Diliman-Commune...

[4] Limos, M.A. (2021, February 1). Diliman Commune: The historic barricade that surrounded UP 50 years ago. Esquire. Retrieved February 1, 2022 from https://www.esquiremag.ph/.../diliman-commune-a00293...

[5] Putong, O. (2021, January 25). [OPINION] Lessons from the Diliman Commune: On militancy, academic freedom, and solidarity. Rappler. Retrieved February 2, 2022 from https://www.rappler.com/.../opinion-lessons-diliman.../

Image Source: martiallawchroniclesproject.com